Domein 1: Lezen

Het domein lezen kunnen we opdelen in de subdomeinen technisch lezen, begrijpend lezen, fictielezen en vrij lezen

Het Utrechts Taalcurriculum geeft voor elk subdomein apart uitgewerkte onderwijslijnen, maar de lijnen hangen ook samen. Het onderwijs in de verschillende onderdelen is namelijk gericht op het bereiken van een en hetzelfde doel: leerlingen leren om graag en met begrip teksten te lezen.

XTRA-KINDERBOEKENWEEK-BIBLIOTHEEK

Technisch kunnen lezen, het kunnen ontcijferen van het schrift, is een absolute voorwaarde om teksten met begrip te kunnen lezen. Dit betekent niet dat het begrijpend lezen pas aandacht moet krijgen als de leerlingen het technisch lezen beheersen. Vanaf het allereerste begin moeten technisch leren en begrijpend lezen hand in hand gaan. Het gaat de lezer immers altijd om het achterhalen van de betekenis van de tekst. Ook jonge kinderen die eenvoudige tekstjes hardop moeten leren lezen, willen weten wat er staat. En bij het technisch lezen vanaf groep vier gaat het weliswaar om het versnellen en automatiseren van het ontcijferen van de tekst, maar altijd in dienst van het begrijpen van de tekst. Hoe makkelijker en sneller de leerlingen technisch kunnen lezen, des te meer energie ze kunnen besteden aan het schterhalen van de betekenis van de tekst.

Leerlingen moeten niet alleen leren om informatieve teksten met begrip te lezen maar ook fictie. Beide onderdelen krijgen in het curriculum aparte aandacht, maar hebben een gemeenschappelijke kern: het onderwijs is steeds gericht op het achterhalen van betekenis. Die betekenis kan voor de lezer wel een andere waarde hebben. Informatieve teksten lees je in de eerste plaats om kennis te vergaren en fictie lees je vooral om te genieten van spannende, boeiende en ontroerende verhalen. De grens is echter niet altijd even scherp: soms blijkt dat het lezen van fictie je veel informatie oplevert, bijvoorbeeld over menselijke verhoudingen en kan je genieten van de aantrekkelijke en meeslepende manier waarop verschijnselen zijn beschreven in informatieve teksten.

De lijnen voor technisch lezen, begrijpend lezen en fictielezen in het curriculum zijn gebaseerd op het referentiekader taal. Dit kader geeft geen referentieniveaus voor vrij lezen. Toch hebben we dit onderdeel opgenomen in het curriculum. Veel lezen helpt de leerlingen namelijk om steeds beter te worden in lezen, zowel in technisch lezen, begrijpend lezen als in het lezen van fictie. Vrij lezen moet daarom een belangrijke plaats hebben in het onderwijsprogramma. Als leerlingen graag en veel lezen zullen ze niet alleen steeds beter worden in begrijpend lezen, ook hun taalontwikkeling krijgt een positieve impuls. Ze leren er bijvoorbeeld veel nieuwe woorden van.

Ga hier verder naar één van de vier subdomeinen:

…………………………………………………………………..
Technisch Lezen
…………………………………………………………………..
Begrijpend Lezen
…………………………………………………………………..
Vrij Lezen
…………………………………………………………………..
Fictielezen
…………………………………………………………………..